Wpisy

Życie w ciągłym biegu, natłok obowiązków, praca – to wszystko wpływa na poziom odczuwalnego stresu. Jak temu zaradzić, o tym oowiada dziś na naszym bloku Weronika Surdel, studentka III roku Wydziału Rehabilitacji Akademii Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Tekst powstał jako element Akademii Zdrowego Seniora Online, który realizuje Fundacja Aktywni Dłużej wspólnie z AWF Warszawa.

Ważne aby znaleźć zajęcia, które nas relaksują i odprężają jednocześnie wpływając na obniżenie poziomu odczuwalnego stresu. Idealna do tego będzie arteterapia, której jedną z trzech głównych funkcji jest rekreacja. Celem rekreacji jest stworzenie  warunków do relaksu, odpoczynku, nabierania nowych umiejętności czy sił koniecznych do przezwyciężania problemów. Może się wydawać, że wykonywanie prac artystycznych jest dziecinne i infantylne ale jest to błędne stwierdzenie. Arteterapia jest odpowiednia dla każdej osoby, w każdym wieku.

Poniżej przedstawiam 5 aktywności plastycznych , które wpływają na redukcję stresu

  1. Kolorowanki dla dorosłych – kolorowanki polegają na zamalowaniu wyznaczonych obszarów oraz ostrożności, aby “nie wyjechać za linię”. To z kolei sprawia, że wymagany jest wysoki poziom skupienia i nakierowania wszystkich myśli wyłącznie na obrazek.
  2. Malowanie obrazów po numerach – malowanie po numerach  to technika malowania obrazów akrylami, po polach które oznaczone są numerkami. Zestaw ponumerowanych farb pozwala na ich pokrycie w oznaczonych miejscach. Efekt końcowy to Twoje dzieło, które możesz powiesić na ścianie lub podarować bliskiemu.
  3. Diamentowa mozaika/ diamentowy haft – krótko mówiąc, haft diamentowy to układanie wielokolorowych obrazów przy pomocy kryształków zgodnie z określonym schematem, przy czym proces przypomina układanie mozaiki. Kryształki mają jednakowe wymiary i są układane obok siebie zgodnie z szablonem. Gotowy obraz olśniewa żywymi kolorami, które nie blakną z czasem.
  4. Doodlowania – doodle (rysowanie intuicyjne) to proste, szybkie rysunki, tak zwane bazgrołki. Robione zazwyczaj gdy się nudzimy. Doodle mogą mieć konkretne znaczenie (przedmioty, rośliny, zwierzątka) lub być mieszaniną losowych, abstrakcyjnych linii czy kształtów geometrycznych.
  5. Fałszywa kaligrafia – Oszukana kaligrafia (faux calligraphy) jest to technika polegająca na uczeniu się pisma ozdobnego. Oswaja z kształtem liter, pomaga zrozumieć, jak się je pisze, ćwiczy rękę i uczy cierpliwości.

Korzyści z wyżej wymienionych aktywności plastycznych

  1. Lepsza koncentracja
  2. Poprawa orientacji przestrzennej,
  3. umiejętność rozwiązywania problemów,
  4. syntetyzowanie danych
  5. usprawnia proces uczenia się
  6. rozwoju myślenia abstrakcyjnego, symbolicznego, ale także przyczynowo skutkowego
  7. Usprawnia proces rozumowania.
  8. Ćwiczenie motoryki małej
  9. Poprawa cierpliwości
  10. Uczy dokładności i precyzji
  11. Zwracanie uwagi na detale
  12. Wzrost poziomu kreatywności
  13. Twórcza radość
  14. Satysfakcja ze stworzenia dzieła sztuki
  15. Angażowanie dwóch półkul mózgu jednocześnie
  16. Lepsza pamięć

I przede wszystkim wyciszenie, odprężenie i relaks.

Źródła:

  1. Konieczna, E. J. (2014). Arteterapia w teorii i praktyce. Oficyna Wydawnicza Impuls.
  2. Glińska-Lachowicz, A. (2016). Arteterapia w działaniu. Propozycje warsztatów i działań arteterapeutycznych. Wydawnictwo Difin.
  3. Karolak, W. ,Kaczorowska B. (2016).  Arteterapia. Od rozważań nad teorią do zastosowań praktycznych.  Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi

Treningowi pamięci poświęciliśy pierwszy warsztat w ramach drugiej edycji Akademii Zdrowego Seniora, którą Fundacja Aktywni Dłużej realizuje wspólnie z Akademią Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Wiecie wogóle czym jest pamięć?

Zanim jednak poznamy sposoby na lepsze zapamiętywanie oraz trenowanie naszego umysłu warto dowiedzieć się czym jest pamięć. Najczęściej określa się ją jako „Zdolność do kodowania magazynowania i wydobywania informacji. Zdolność ta bywa rozumiana dość ogólnie jako zdolność neuropoznawcza” (Tulving, 2000). 

Nasza pamięć składa się z 3 faz. Pierwszą z nich jest kodowanie rozumiane jako wprowadzanie informacji do pamięci. Następnie przechowywanie, inaczej mówiąc zachowywanie w naszej pamięci zakodowanych informacji. Ostatnią fazą jest wydobywanie, czyli wyszukiwanie w naszej pamięci pewnych informacji. Najprostszym przykładem ostatniej fazy jest rozwiązywanie krzyżówek, kiedy to musimy znaleźć odpowiedzi na podane hasła.

Pamięć możemy podzielić również ze względu na trwałość przechowywania. Wyróżniamy wtedy pamięć: ultrakrótkotrwałą, krótkotrwałą i długotrwałą. Ultrakrótkotrwała nie podlega naszemu oddziaływaniu i pozostaje w niej wszystko to co usłyszeliśmy, poczuliśmy, zobaczyliśmy. Ogólnie mówiąc wszystkie informacje z naszych zmysłów. Informacje tutaj przechowywane są przez zaledwie 2-3 sekundy. Pamięć krótkotrwała to taka, która przechowuje informacje na teraźniejsze potrzeby np. przed chwilą usłyszane nazwisko. Pamięć długotrwała natomiast ma nieograniczoną pojemność i informacje przechowywane są tutaj nawet przez całe nasze życie. To właśnie w tej pamięci ulokowane są nasze wspomnienia oraz wiedza zdobyta w ciągu całego życia. 

Warto wiedzieć, że w ciągu całego życia pamięć nie działa tak samo efektywnie. Badania wskazują, że największe zdolności pamięciowe mamy pomiędzy 40 a 60 rokiem życia. Wraz z wiekiem nasza pamięć może ulegać pogorszeniu. Dzieje się tak ponieważ mózg starzeje się tak samo jak inne narządy. U osób starszych może wystąpić zwolnienie poznawcze odpowiadające za przetwarzanie informacji. Może występować również zjawisko „końca języka” czyli takie, kiedy wiemy, że znamy odpowiedź na jakieś pytanie, ale nie umiemy jej odnaleźć.  

Jak więc zapamiętywać i dbać o pamięć?

Poniżej przedstawiam wskazówki, które mogą być pomocne w zapamiętywaniu informacji oraz dbaniu o pamięć.  

  • Powtarzanie – jeśli chcemy coś zapamiętać należy to powtarzać. Jednakże samo powtarzanie niewiele pomoże. Dlatego powinno być powiązane z analizowaniem materiału. Robienie sobie przerw w powtarzaniu również wpływa na efektywność.
  • Organizowanie materiału według pewnych kategorii np. lista zakupów zapamiętywana według rozłożenia produktów w sklepie. 
  • Tworzenie wyobrażeń – lepiej zapamiętujemy to, co możemy sobie wyobrazić.
  • Picie 1,5 l. wody dziennie 
  • Spożywanie produktów bogatych: żelazo, kwasy omega 3, potas  
  • Bycie aktywnym fizycznie. 

Przedstawiam również praktyczne sposoby na ćwiczenie pamięci: 

  • Robienie zakupów bez patrzenia na listę 
  • Liczenie w pamięci a nie na kalkulatorze  
  • Przypominanie sobie co się robiło poprzedniego dnia  
  • Zwracanie uwagi na to co zmieniło się na zewnątrz 
  • Nauka języków obcych  
  • Dzielenie się z rodziną lub znajomymi obejrzanymi filmami lub przeczytanymi książkami. 
  • Słuchanie piosenek i przypominanie sobie ich tekstów 

Źródła: 

  1. Jagodzińska, M. (2008). Psychologia pamięci. Badania, teorie, zastosowania. Gliwice: Wydawnictwo Helion, 
  2. Lachowicz, M. Podstawowe rodzaje pamięci. 
  3. M Spielman, R., i J Jenkins, W. (2020). Psychology 2e. 
  4. Siałkowski, R.  Dieta na pamięć i koncentrację. Dostęp: https://przyjazny-dietetyk.pl/dieta-na-pamiec-i-koncentracje 

Klaudia Maszkowicz